بريتانيا فعلا در شركت دارد بالغ بر پنج ميليون ليره است ، ولى ارزشى كه در بازار دارد ميگويند بمراتب بيش از قيمت مبلغ اصلى است كه در شركت گذاشته شده است . از اين شرح مختصر ميتوان دريافت كه در نتيجهء پشتكار و پيش‌بينى و اطلاعات فنى كسانى كه مسئول ادارهء شركت بوده از آنچه در ابتدا به نظر ناچيز و مايهء مصيبت و گرفتارى بود اكنون براى امپراطورى اهميت بزرگى پيدا كرده است و مىشود باور كرد كه در آتيه نه تنها منافع سهام ايران از اين راه افزون خواهد شد بلكه براى ملت انگليس نيز منبع عائدى بزرگى خواهد بود . بازرگانى پيش از شروع جنگ بزرگ بين دولت انگليس و روس رقابت شديد بازرگانى در ايران موجود بود . موقعيت دولت روسيه در اين رقابت مساعدتر بود ، چه ايالات شمالى ايران پرثروت‌تر و پرجمعيت‌تر از ساير نواحى ايران بوده و مجاور سرحد امپراطورى روسيه قرار گرفته بودند . بعلاوه سكنهء مسلمان طرفين مرز داراى طرز زندگى يكسان و حوائج مشابه هستند . روسيه در استفادهء از اين موقعيت مناسب از خود مهارت زيادى نشان داد . روسيه در تعرفهء گمركى خود به منفعت مواد خام حاصلهء از ايران رجحانى قائل شد . مثل پنبهء ايران كه مقادير زيادى به مسكو حمل ميكرد . در صورتى كه گمرك آن يك ششم گمرك پنبهء آمريكا بود . اين پنبه تبديل به چيت شده و از فروش هرعدل در ايران براى تجار حق الزحمه معين ميگشت . بعلاوه هرايرانى كه بروسيه سفارش جنس ميداد فقط بايستى يك پيش‌قسط پرداخته و بقيهء قيمت را پس از تحويل جنس اگر مايل بود عدل عدل تاديه نمايد . از تاجر در اين صورت % 8 منفعت مطالبه ميشد . معلوم نبود كه اين روش براى خزانه‌دارى روسيه بهره‌اى داشته باشد ، ولى براى فروشندگان ايرانى بسيار مطلوب بود ، چه سرمايهء كلانى در دست نداشتند . تقاضاهاى بازرگانى روسيه از ايران براى پنبه ، پشم ، قالى ، خشكبار و گندم و جو تدريجا صادرات ايران را ترقى داد تا آنجا كه صادرات ايران با واردات از روسيه برابر و مساوى شد . بدين ترتيب بازرگانى ايران در يك زمينهء كاملا سالمى قرار گرفت .